Zdzisław Józef Kijas (ur. 1960) - franciszkanin, profesor nauk teologicznych, filozof, wykładowca uczelni polskich i zagranicznych, m.in. Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek PAN. Jest relatorem Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, autorem książek, artykułów naukowych i popularnonaukowych, recenzji oraz tłumaczeń.

 

 

SPIS TREŚCI

WPROWADZENIE

NIEBO

Dom Ojca

WSTĘP

I. WIZJA NIEBA W TEKSTACH STAREGO TESTAMENTU

1. „Ciemność” Szeolu

2. Jasność niebios 

3. Jahwe źrdłem prawdziwego szczęścia

4. Bg jest Bogiem żyjących 

a. Nadzieja na zmartwychwstanie

b. Idea pośmiertnego sądu

5. Wizja pośmiertnego szczęścia w kulturze grecko-rzymskiej

a. Wizja wiecznej radości w Księdze Mądrości

b. Wizja nieba w twrczości Filona z Aleksandrii 

6. Jaką naukę o niebie zastał Jezus? 

Podsumowanie

II. CO NOWY TESTAMENT MÓWI NA TEMAT NIEBA?

 

1. Niebo jest „byciem z Chrystusem” 

a. Mieszkańcy nieba będą rwni aniołom

b. Niebo jako stan niezmąconego szczęścia

c. Zbawieni „nie pracują ani przędą”

d. Czy niebo jest „zasługą” za dobre czyny?

e. Radość zbawionych: „Ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało”

2. Zmartwychwstanie na życie wieczne

3. Niebo jako wieczna liturgia zbawionych

a. List do Hebrajczyków

b. Apokalipsa św. Jana 

Podsumowanie 

III. NOWE CZASY, NOWE PYTANIA I NOWE ROZWIĄZANIA 

1. Poszukiwania nowego obrazu nieba 

2. Niebiańska rekompensata za ziemskie braki

3. Milenijne niebo, czyli rajska błogość przez tysiąc lat

4. Niebo tylko dla duszy

5. Wsplna radość duszy i ciała

6. Rajska błogość

Podsumowanie

IV. PRAGNIENIE NIEBA W ŻYCIU CZŁOWIEKA

1. Pragnienie rajskiego ogrodu

2. Miejski obraz nieba

3. Świątynia symbolem nieba

4. Niebo miejscem światłości

5. Niebo wieczną kontemplacją Boga

 

6. Niebo wieczną miłością

Podsumowanie

V. „NOWSZE” NIEBO CZY „INNE” NIEBO? 

1. Wszechstronny człowiek odrodzenia

a. Pragnienie nieśmiertelnej sławy

b. Bogata indywidualność

c. Niebo jako ogrd rozkoszy

d. Muzułmański ogrd przyjemności

e. Rajski ogrd miłości

f. „Kraina mlekiem i miodem płynąca”

g. Konkluzja renesansowego modelu raju

2. Ku teocentryzmowi nieba: propozycja reformacji i odpowiedź Kościoła

a. Nauka reformatorw na temat nieba

b. Niebo katolików

Podsumowanie 

VI. „NOWOCZESNE” OBRAZY NIEBA 

1. Stary i „nowy” obraz nieba

2. Niebo okresu oświecenia

3. Model nieba czasu romantyzmu

4. Pragnienie znalezienia nieba na ziemi

5. Wyobrażenia nieba na przełomie wiekw

6. Czy może istnieć teologia bez nieba?

7. Jaki jest mj model nieba?

VII. CZŁOWIEK OD ZAWSZE PYTA O NIEBO

1. Czy niebo istnieje?

2. Specyficzność chrześcijańskiego modelu nieba

3. Czy można powiedzieć, jakie jest niebo? 

4. Czy niebo jest naszą zasługą, czy darem?

5. Czy niebo jest „posiadaniem” Boga, czy też radowaniem się z Nim?

ZAKOŃCZENIE

 

6. Niebo wieczną miłością

Podsumowanie

V. „NOWSZE” NIEBO CZY „INNE” NIEBO? 

1. Wszechstronny człowiek odrodzenia

a. Pragnienie nieśmiertelnej sławy

b. Bogata indywidualność

c. Niebo jako ogrd rozkoszy

d. Muzułmański ogrd przyjemności

e. Rajski ogrd miłości

f. „Kraina mlekiem i miodem płynąca”

g. Konkluzja renesansowego modelu raju

2. Ku teocentryzmowi nieba: propozycja reformacji i odpowiedź Kościoła

a. Nauka reformatorw na temat nieba

b. Niebo katolików

Podsumowanie 

VI. „NOWOCZESNE” OBRAZY NIEBA 

1. Stary i „nowy” obraz nieba

2. Niebo okresu oświecenia

3. Model nieba czasu romantyzmu

4. Pragnienie znalezienia nieba na ziemi

5. Wyobrażenia nieba na przełomie wiekw

6. Czy może istnieć teologia bez nieba?

7. Jaki jest mj model nieba?

VII. CZŁOWIEK OD ZAWSZE PYTA O NIEBO

1. Czy niebo istnieje?

2. Specyficzność chrześcijańskiego modelu nieba

3. Czy można powiedzieć, jakie jest niebo? 

4. Czy niebo jest naszą zasługą, czy darem?

5. Czy niebo jest „posiadaniem” Boga, czy też radowaniem się z Nim?

ZAKOŃCZENIE

CZYŚCIEC

Czy jest i dla kogo?

WSTĘP 

I. SKĄD WZIĄŁ SIĘ CZYŚCIEC?

1. Czy Biblia mówi o czyśćcu?

a. Biblijny charakter chrześcijańskiej teologii

b. Między wiecznym szczęściem a wiecznym potępieniem

c. Milczące przyzwolenie

2. Czyściec nie tylko biblijny 

3. Ważna rola apokryfów

4. Powszechne odczucie stanu pośredniego

II. SKROMNE POCZĄTKI W HISTORII

1. Augustyn modli się za zmarłą matkę Monikę

a. Stan dla średnio złych i średnio dobrych

 

b. Dziwny ogień

c. Dziedzictwo Augustyna

2. Inni „założyciele” czyśćca

a. Bg jako mądry pedagog – Klemens Aleksandryjski

b. Orygenes i doktryna apokatastazy

 

 

c. Tertulian i pierwsze wizje czyśćca

d. Cyprian i możliwość pośmiertnego oczyszczenia

3. Opowiadania o czyśćcu u św. Grzegorza

III. FORMOWANIE SIĘ NAUKI O CZYŚĆCU

1. Czyściec odpowiedzią na wewnętrzne potrzeby człowieka

a. Potrzeba sprawiedliwości

b. Różne grzechy i różne kary

c. Potrzeba stanu pośredniego

d. Opóźnianie spotkania z Sędzią 

2. Oficjalne nauczanie Kościoła katolickiego

IV. CHRYSTUS WZOREM DOSKONAŁOŚCI

1. Powołanie do doskonałości

2. Odejścia z drogi doskonałości

3. Pragnienie szczęścia i samoskazywanie się na czyściec

4. Dojrzewanie do spotkania z Miłością 

a. Pragnienie bycia gotowym

b. Spotkanie z Bogiem rodzi lęk

c. Również oczyszcza

5. „Smakowanie” wiecznej radości

a. Dojrzewanie do pełni 

b. Cierpienia na miarę ludzkiej wyobraźni

6. Bogactwo Bożego miłosierdzia

V. OTWARTE KWESTIE CZYŚĆCA

1. O jaki ogień chodzi?

a. Świadomość winy

b. Grzech obnaża człowieka i objawia wielkość Boga

c. Uwalnianie się z nałogu

d. Ważna metafora ognia

e. Czy dialog z prawosławiem jest możliwy?

2. Gdzie „usytuowany” jest czyściec?

3. Jak długo „trwają” kary czyśćcowe?

VI. CZYŚCIEC STANEM SOLIDARNOŚCI ŻYWYCH I UMARŁYCH

1. Kościł modli się za wszystkich zmarłych

2. Praktyka odpustów 

VII. MOŻLIWOŚĆ ANTYCYPACJI CZYŚĆCA NA ZIEMI

VIII. CZYŚCIEC A TEORIA REINKARNACJI

IX. JAK MÓWIĆ O CZYŚĆCU?

ZAKOŃCZENIE

 

 

PIEKŁO

Oddalenie od Domu Ojca

 

 

PIEKŁO

Oddalenie od Domu Ojca

WSTĘP 

I. PIEKŁO W KULTURACH DALEKIEGO WSCHODU

1. Kiedy pojawia się nauka o piekle?

2. Najstarsze zapisy o piekle. Epopeja o Gilgameszu 

 

3. Kultura śmierci. Starożytni mieszkańcy znad Nilu 

4. „Do piekła idą ludzie przeciwni wielbieniu Boga”. Piekło w hinduizmie

5. „Musisz uważać, by tam [do piekła] nie wstępować”. Piekło w buddyzmie

6. „Długotrwałe ciemności, podła strawa, krzyk rozpaczy”. Piekło mazdaiczne

II. PIEKŁO W LITERATURZE STAREGO TESTAMENTU

1. Skromne początki piekła 

2. Czy Szeol równy dla wszystkich?

3. Kara zbiorowa czy odpowiedzialność indywidualna?

4. Rodzenie się podziałów 

5. Bogate zaświaty w starotestamentowej literaturze apokryficznej

III. TROSKA O PAŃSTWO I PORZĄDEK SPOŁECZNY. PIEKŁO W LITERATURZE GREKÓW I RZYMIAN

1. Czy wszyscy pójdą do piekła?

2. Miejsce kary za zło dokonane na ziemi

3. Życie na ziemi jest piekłem – nauka Lukrecjusza

4. „Zaczęto ich czesać cierniami” – piekło Platona 

5. „Wiecznie będzie tu nieszczęsny” – piekło Wergiliusza

6. Za niszczenie porządku państwowego – piekło Cycerona 

IV. PIEKŁO W NAUCE NOWEGO TESTAMENTU

1. Oczekiwanie krolestwa niebieskiego

2. Sąd nad teraźniejszością 

3. Smutny los potępionych

4. Pawłowy obraz piekła

5. Piotrowy obraz piekła

6. Synoptyczny obraz piekła

7. Janowy obraz piekła

V. PRAGNIENIE LEPSZEGO POZNANIA PIEKŁA

1. Apokryficzne opisy piekła

2. Duszpasterska funkcja piekła

3. Piekło wg ojców Kościoła

a. Chrystus, ktry przyszedł zbawić wszystkich

b. Strach, ktry miał prowadzić do zbawienia 

4. Ukończona koncepcja piekła – św. Augustyn

5. Katastrofa końca „świata” 

6. Niesłabnąca obecność infernalnych obrazów

7. Muzułmańska wizja piekła

VI. UTRWALANIE NAUKI O PIEKLE. ŚREDNIOWIECZE

1. Życie w perspektywie końca 

2. Pragnienie nieba i lęk przed piekłem

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

Epopeja o Gilgameszu 

 

3. Kultura śmierci. Starożytni mieszkańcy znad Nilu 

4. „Do piekła idą ludzie przeciwni wielbieniu Boga”. Piekło w hinduizmie

5. „Musisz uważać, by tam [do piekła] nie wstępować”. Piekło w buddyzmie

6. „Długotrwałe ciemności, podła strawa, krzyk rozpaczy”. Piekło mazdaiczne

II. PIEKŁO W LITERATURZE STAREGO TESTAMENTU

1. Skromne początki piekła 

2. Czy Szeol równy dla wszystkich?

3. Kara zbiorowa czy odpowiedzialność indywidualna?

4. Rodzenie się podziałów 

5. Bogate zaświaty w starotestamentowej literaturze apokryficznej

III. TROSKA O PAŃSTWO I PORZĄDEK SPOŁECZNY. PIEKŁO W LITERATURZE GREKÓW I RZYMIAN

1. Czy wszyscy pójdą do piekła?

2. Miejsce kary za zło dokonane na ziemi

3. Życie na ziemi jest piekłem – nauka Lukrecjusza

4. „Zaczęto ich czesać cierniami” – piekło Platona 

5. „Wiecznie będzie tu nieszczęsny” – piekło Wergiliusza

6. Za niszczenie porządku państwowego – piekło Cycerona 

IV. PIEKŁO W NAUCE NOWEGO TESTAMENTU

1. Oczekiwanie krolestwa niebieskiego

2. Sąd nad teraźniejszością 

3. Smutny los potępionych

4. Pawłowy obraz piekła

5. Piotrowy obraz piekła

6. Synoptyczny obraz piekła

7. Janowy obraz piekła

V. PRAGNIENIE LEPSZEGO POZNANIA PIEKŁA

1. Apokryficzne opisy piekła

2. Duszpasterska funkcja piekła

3. Piekło wg ojców Kościoła

a. Chrystus, ktry przyszedł zbawić wszystkich

b. Strach, ktry miał prowadzić do zbawienia 

4. Ukończona koncepcja piekła – św. Augustyn

5. Katastrofa końca „świata” 

6. Niesłabnąca obecność infernalnych obrazów

7. Muzułmańska wizja piekła

VI. UTRWALANIE NAUKI O PIEKLE. ŚREDNIOWIECZE

1. Życie w perspektywie końca 

2. Pragnienie nieba i lęk przed piekłem

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

b. Dziwny ogień

c. Dziedzictwo Augustyna

2. Inni „założyciele” czyśćca

a. Bg jako mądry pedagog – Klemens Aleksandryjski

b. Orygenes i doktryna apokatastazy

 

 

c. Tertulian i pierwsze wizje czyśćca

d. Cyprian i możliwość pośmiertnego oczyszczenia

3. Opowiadania o czyśćcu u św. Grzegorza

III. FORMOWANIE SIĘ NAUKI O CZYŚĆCU

1. Czyściec odpowiedzią na wewnętrzne potrzeby człowieka

a. Potrzeba sprawiedliwości

b. Różne grzechy i różne kary

c. Potrzeba stanu pośredniego

d. Opóźnianie spotkania z Sędzią 

2. Oficjalne nauczanie Kościoła katolickiego

IV. CHRYSTUS WZOREM DOSKONAŁOŚCI

1. Powołanie do doskonałości

2. Odejścia z drogi doskonałości

3. Pragnienie szczęścia i samoskazywanie się na czyściec

4. Dojrzewanie do spotkania z Miłością 

a. Pragnienie bycia gotowym

b. Spotkanie z Bogiem rodzi lęk

c. Również oczyszcza

5. „Smakowanie” wiecznej radości

a. Dojrzewanie do pełni 

b. Cierpienia na miarę ludzkiej wyobraźni

6. Bogactwo Bożego miłosierdzia

V. OTWARTE KWESTIE CZYŚĆCA

1. O jaki ogień chodzi?

a. Świadomość winy

b. Grzech obnaża człowieka i objawia wielkość Boga

c. Uwalnianie się z nałogu

d. Ważna metafora ognia

e. Czy dialog z prawosławiem jest możliwy?

2. Gdzie „usytuowany” jest czyściec?

3. Jak długo „trwają” kary czyśćcowe?

VI. CZYŚCIEC STANEM SOLIDARNOŚCI ŻYWYCH I UMARŁYCH

1. Kościł modli się za wszystkich zmarłych

2. Praktyka odpustów 

VII. MOŻLIWOŚĆ ANTYCYPACJI CZYŚĆCA NA ZIEMI

VIII. CZYŚCIEC A TEORIA REINKARNACJI

IX. JAK MÓWIĆ O CZYŚĆCU?

ZAKOŃCZENIE

 

 

PIEKŁO

Oddalenie od Domu Ojca

 

 

PIEKŁO

Oddalenie od Domu Ojca

WSTĘP 

I. PIEKŁO W KULTURACH DALEKIEGO WSCHODU

1. Kiedy pojawia się nauka o piekle?

2. Najstarsze zapisy o piekle. Epopeja o Gilgameszu 

 

3. Kultura śmierci. Starożytni mieszkańcy znad Nilu 

4. „Do piekła idą ludzie przeciwni wielbieniu Boga”. Piekło w hinduizmie

5. „Musisz uważać, by tam [do piekła] nie wstępować”. Piekło w buddyzmie

6. „Długotrwałe ciemności, podła strawa, krzyk rozpaczy”. Piekło mazdaiczne

II. PIEKŁO W LITERATURZE STAREGO TESTAMENTU

1. Skromne początki piekła 

2. Czy Szeol równy dla wszystkich?

3. Kara zbiorowa czy odpowiedzialność indywidualna?

4. Rodzenie się podziałów 

5. Bogate zaświaty w starotestamentowej literaturze apokryficznej

III. TROSKA O PAŃSTWO I PORZĄDEK SPOŁECZNY. PIEKŁO W LITERATURZE GREKÓW I RZYMIAN

1. Czy wszyscy pójdą do piekła?

2. Miejsce kary za zło dokonane na ziemi

3. Życie na ziemi jest piekłem – nauka Lukrecjusza

4. „Zaczęto ich czesać cierniami” – piekło Platona 

5. „Wiecznie będzie tu nieszczęsny” – piekło Wergiliusza

6. Za niszczenie porządku państwowego – piekło Cycerona 

IV. PIEKŁO W NAUCE NOWEGO TESTAMENTU

1. Oczekiwanie krolestwa niebieskiego

2. Sąd nad teraźniejszością 

3. Smutny los potępionych

4. Pawłowy obraz piekła

5. Piotrowy obraz piekła

6. Synoptyczny obraz piekła

7. Janowy obraz piekła

V. PRAGNIENIE LEPSZEGO POZNANIA PIEKŁA

1. Apokryficzne opisy piekła

2. Duszpasterska funkcja piekła

3. Piekło wg ojców Kościoła

a. Chrystus, ktry przyszedł zbawić wszystkich

b. Strach, ktry miał prowadzić do zbawienia 

4. Ukończona koncepcja piekła – św. Augustyn

5. Katastrofa końca „świata” 

6. Niesłabnąca obecność infernalnych obrazów

7. Muzułmańska wizja piekła

VI. UTRWALANIE NAUKI O PIEKLE. ŚREDNIOWIECZE

1. Życie w perspektywie końca 

2. Pragnienie nieba i lęk przed piekłem

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

Epopeja o Gilgameszu 

 

3. Kultura śmierci. Starożytni mieszkańcy znad Nilu 

4. „Do piekła idą ludzie przeciwni wielbieniu Boga”. Piekło w hinduizmie

5. „Musisz uważać, by tam [do piekła] nie wstępować”. Piekło w buddyzmie

6. „Długotrwałe ciemności, podła strawa, krzyk rozpaczy”. Piekło mazdaiczne

II. PIEKŁO W LITERATURZE STAREGO TESTAMENTU

1. Skromne początki piekła 

2. Czy Szeol równy dla wszystkich?

3. Kara zbiorowa czy odpowiedzialność indywidualna?

4. Rodzenie się podziałów 

5. Bogate zaświaty w starotestamentowej literaturze apokryficznej

III. TROSKA O PAŃSTWO I PORZĄDEK SPOŁECZNY. PIEKŁO W LITERATURZE GREKÓW I RZYMIAN

1. Czy wszyscy pójdą do piekła?

2. Miejsce kary za zło dokonane na ziemi

3. Życie na ziemi jest piekłem – nauka Lukrecjusza

4. „Zaczęto ich czesać cierniami” – piekło Platona 

5. „Wiecznie będzie tu nieszczęsny” – piekło Wergiliusza

6. Za niszczenie porządku państwowego – piekło Cycerona 

IV. PIEKŁO W NAUCE NOWEGO TESTAMENTU

1. Oczekiwanie krolestwa niebieskiego

2. Sąd nad teraźniejszością 

3. Smutny los potępionych

4. Pawłowy obraz piekła

5. Piotrowy obraz piekła

6. Synoptyczny obraz piekła

7. Janowy obraz piekła

V. PRAGNIENIE LEPSZEGO POZNANIA PIEKŁA

1. Apokryficzne opisy piekła

2. Duszpasterska funkcja piekła

3. Piekło wg ojców Kościoła

a. Chrystus, ktry przyszedł zbawić wszystkich

b. Strach, ktry miał prowadzić do zbawienia 

4. Ukończona koncepcja piekła – św. Augustyn

5. Katastrofa końca „świata” 

6. Niesłabnąca obecność infernalnych obrazów

7. Muzułmańska wizja piekła

VI. UTRWALANIE NAUKI O PIEKLE. ŚREDNIOWIECZE

1. Życie w perspektywie końca 

2. Pragnienie nieba i lęk przed piekłem

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

c. Tertulian i pierwsze wizje czyśćca

d. Cyprian i możliwość pośmiertnego oczyszczenia

3. Opowiadania o czyśćcu u św. Grzegorza

III. FORMOWANIE SIĘ NAUKI O CZYŚĆCU

1. Czyściec odpowiedzią na wewnętrzne potrzeby człowieka

a. Potrzeba sprawiedliwości

b. Różne grzechy i różne kary

c. Potrzeba stanu pośredniego

d. Opóźnianie spotkania z Sędzią 

2. Oficjalne nauczanie Kościoła katolickiego

IV. CHRYSTUS WZOREM DOSKONAŁOŚCI

1. Powołanie do doskonałości

2. Odejścia z drogi doskonałości

3. Pragnienie szczęścia i samoskazywanie się na czyściec

4. Dojrzewanie do spotkania z Miłością 

a. Pragnienie bycia gotowym

b. Spotkanie z Bogiem rodzi lęk

c. Również oczyszcza

5. „Smakowanie” wiecznej radości

a. Dojrzewanie do pełni 

b. Cierpienia na miarę ludzkiej wyobraźni

6. Bogactwo Bożego miłosierdzia

V. OTWARTE KWESTIE CZYŚĆCA

1. O jaki ogień chodzi?

a. Świadomość winy

b. Grzech obnaża człowieka i objawia wielkość Boga

c. Uwalnianie się z nałogu

d. Ważna metafora ognia

e. Czy dialog z prawosławiem jest możliwy?

2. Gdzie „usytuowany” jest czyściec?

3. Jak długo „trwają” kary czyśćcowe?

VI. CZYŚCIEC STANEM SOLIDARNOŚCI ŻYWYCH I UMARŁYCH

1. Kościł modli się za wszystkich zmarłych

2. Praktyka odpustów 

VII. MOŻLIWOŚĆ ANTYCYPACJI CZYŚĆCA NA ZIEMI

VIII. CZYŚCIEC A TEORIA REINKARNACJI

IX. JAK MÓWIĆ O CZYŚĆCU?

ZAKOŃCZENIE

 

 

PIEKŁO

Oddalenie od Domu Ojca

 

 

PIEKŁO

Oddalenie od Domu Ojca

WSTĘP 

I. PIEKŁO W KULTURACH DALEKIEGO WSCHODU

1. Kiedy pojawia się nauka o piekle?

2. Najstarsze zapisy o piekle. Epopeja o Gilgameszu 

 

3. Kultura śmierci. Starożytni mieszkańcy znad Nilu 

4. „Do piekła idą ludzie przeciwni wielbieniu Boga”. Piekło w hinduizmie

5. „Musisz uważać, by tam [do piekła] nie wstępować”. Piekło w buddyzmie

6. „Długotrwałe ciemności, podła strawa, krzyk rozpaczy”. Piekło mazdaiczne

II. PIEKŁO W LITERATURZE STAREGO TESTAMENTU

1. Skromne początki piekła 

2. Czy Szeol równy dla wszystkich?

3. Kara zbiorowa czy odpowiedzialność indywidualna?

4. Rodzenie się podziałów 

5. Bogate zaświaty w starotestamentowej literaturze apokryficznej

III. TROSKA O PAŃSTWO I PORZĄDEK SPOŁECZNY. PIEKŁO W LITERATURZE GREKÓW I RZYMIAN

1. Czy wszyscy pójdą do piekła?

2. Miejsce kary za zło dokonane na ziemi

3. Życie na ziemi jest piekłem – nauka Lukrecjusza

4. „Zaczęto ich czesać cierniami” – piekło Platona 

5. „Wiecznie będzie tu nieszczęsny” – piekło Wergiliusza

6. Za niszczenie porządku państwowego – piekło Cycerona 

IV. PIEKŁO W NAUCE NOWEGO TESTAMENTU

1. Oczekiwanie krolestwa niebieskiego

2. Sąd nad teraźniejszością 

3. Smutny los potępionych

4. Pawłowy obraz piekła

5. Piotrowy obraz piekła

6. Synoptyczny obraz piekła

7. Janowy obraz piekła

V. PRAGNIENIE LEPSZEGO POZNANIA PIEKŁA

1. Apokryficzne opisy piekła

2. Duszpasterska funkcja piekła

3. Piekło wg ojców Kościoła

a. Chrystus, ktry przyszedł zbawić wszystkich

b. Strach, ktry miał prowadzić do zbawienia 

4. Ukończona koncepcja piekła – św. Augustyn

5. Katastrofa końca „świata” 

6. Niesłabnąca obecność infernalnych obrazów

7. Muzułmańska wizja piekła

VI. UTRWALANIE NAUKI O PIEKLE. ŚREDNIOWIECZE

1. Życie w perspektywie końca 

2. Pragnienie nieba i lęk przed piekłem

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

Epopeja o Gilgameszu 

 

3. Kultura śmierci. Starożytni mieszkańcy znad Nilu 

4. „Do piekła idą ludzie przeciwni wielbieniu Boga”. Piekło w hinduizmie

5. „Musisz uważać, by tam [do piekła] nie wstępować”. Piekło w buddyzmie

6. „Długotrwałe ciemności, podła strawa, krzyk rozpaczy”. Piekło mazdaiczne

II. PIEKŁO W LITERATURZE STAREGO TESTAMENTU

1. Skromne początki piekła 

2. Czy Szeol równy dla wszystkich?

3. Kara zbiorowa czy odpowiedzialność indywidualna?

4. Rodzenie się podziałów 

5. Bogate zaświaty w starotestamentowej literaturze apokryficznej

III. TROSKA O PAŃSTWO I PORZĄDEK SPOŁECZNY. PIEKŁO W LITERATURZE GREKÓW I RZYMIAN

1. Czy wszyscy pójdą do piekła?

2. Miejsce kary za zło dokonane na ziemi

3. Życie na ziemi jest piekłem – nauka Lukrecjusza

4. „Zaczęto ich czesać cierniami” – piekło Platona 

5. „Wiecznie będzie tu nieszczęsny” – piekło Wergiliusza

6. Za niszczenie porządku państwowego – piekło Cycerona 

IV. PIEKŁO W NAUCE NOWEGO TESTAMENTU

1. Oczekiwanie krolestwa niebieskiego

2. Sąd nad teraźniejszością 

3. Smutny los potępionych

4. Pawłowy obraz piekła

5. Piotrowy obraz piekła

6. Synoptyczny obraz piekła

7. Janowy obraz piekła

V. PRAGNIENIE LEPSZEGO POZNANIA PIEKŁA

1. Apokryficzne opisy piekła

2. Duszpasterska funkcja piekła

3. Piekło wg ojców Kościoła

a. Chrystus, ktry przyszedł zbawić wszystkich

b. Strach, ktry miał prowadzić do zbawienia 

4. Ukończona koncepcja piekła – św. Augustyn

5. Katastrofa końca „świata” 

6. Niesłabnąca obecność infernalnych obrazów

7. Muzułmańska wizja piekła

VI. UTRWALANIE NAUKI O PIEKLE. ŚREDNIOWIECZE

1. Życie w perspektywie końca 

2. Pragnienie nieba i lęk przed piekłem

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

3. Materialne opisy piekła

4. Przechodzenie od obrazu do ducha

5. Piekło w nauczaniu scholastycznych teologów

a. Św. Bonawentura (†1274)

b. Św. Tomasz z Akwinu (†1274) 

6. Piekło mistycznych wizjonerów 

7. Piekło w Boskiej komedii Dantego

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

8. Obraz piekła w średniowiecznej Polsce

a. Piekło jako carrentio beatificae 

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

 

 

b. Męki cielesne 

c. Piekło od „pekeł”

9. Krytyka materialności piekła

VII. „NOWE” SPOSOBY PRZEŻYWANIA PIEKŁA. ODRODZENIE I REFORMACJA

1. Czy piekło płonie ogniem? 

2. Piekło w nauce reformatorów 

3. Katoliccy nauczyciele i kaznodzieje 

a. Św. Ignacy Loyola (1491-1556) 

b. Inni jezuiccy kaznodzieje 

c. Św. Robert Bellarmin (1542-1621) 

d. Pierre Coton (1564-1626) 

e. Św. Franciszek Salezy (1567-1622) 

f. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582)

VIII. PIEKŁO NADAL AKTUALNE. OŚWIECENIE

1. Piekło w przeżyciu ludzi wierzących

a. Św. Wincenty a Paulo (1581-1660) 

b. Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort (1673-1716)

2. Walka ze złem to walka z piekłem 

3. Odkrywanie „piekła” na ziemi

IX. „PIEKŁO NA ZIEMI”. SYTUACJE INFERNALNE W XX WIEKU

1. „Piekło” w życiu człowieka 

2. „Piekło” w życiu przyrody 

3. Zanieczyszczanie środowiska 

4. Niepełny człowiek?

5. Co na temat piekła mwią Kościoły? 

a. Katechizm katolicki i późniejsze dokumenty 

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA

 

b. Katechizm prawosławny 

c. Katechizm ewangelicki 

6. Wizja piekła w objawieniach w Fatimie

X. DOKUMENTY KOŚCIOŁÓW O PIEKLE

1. Teksty Kościoła rzymskokatolickiego

2. Wypowiedzi Kościoła prawosławnego 

3. Wypowiedzi Kościoła luterańskiego

4. Nauczanie Kościołw reformowanych 

5. Nauczanie Kościoła anglikańskiego 

XI. NAUKA PIEKŁA 

1. Niemożliwość kochania i bycia kochanym

 

2. Biblijne obrazy infernalnych cierpień 

a. Ogień

b. Woda

c. Cierpienie duchowe i cielesne?

d. Robak

3. Sąd nad ludzką wolnością

4. Tajemnica Bożej miłości

a. Przypowieść o nielitościwym dłużniku – Mt 18, 23-35

b. Przypowieść o chwaście – Mt 13, 24-30

c. Przypowieść o sądzie i o robotnikach w winnicy – Mt 25, 31-46; 20, 1-16

d. Zagubiona owca – Łk 15, 1-7

5. Wolność jako możliwość „przyswajania” 

6. Realna możliwość zatracenia szczęścia 

7. Kościł nie skazuje na potępienie

8. Dlaczego piekło chrześcijańskie jest najsroższe?

9. Czy Bogu „uda się” zbawić wszystkich?

10. Powaga obecnego życia i tajemnica Bożego postępowania

11. Wezwanie do miłości i rozwagi

12. Czy wszyscy będą cierpieć równo?

13. Czy wierzący może jednak żyć nadzieją na wieczne szczęście?

14. Kto ma rację?

15. Potrzeba milczenia

KU DALSZEJ REFLEKSJI

WYKAZ SKRÓTÓW

BIBLIOGRAFIA