Szukaj produktu

Subskrypcja

Cenniki do pobrania

Statystyki

Liczba produktów:: 1512
Liczba kategorii:: 119
Liczba nowości:: 51
Aktualne promocje:: 33
Liczba odsłon:: 7244350

Odnaleźć przebaczenie Perspektywy duchowe - Jim McManus, Stephanie Thornton

W magazynie:: jest

nasza cena: 23.90 zł
cena rynkowa: 25.00 zł
Powiadom znajomego

Atrybuty

stron: 142
format: A5
oprawa: miękka
ISBN: 978-60998-51-9
wydawca: Homo Dei
data dodania do księgarni: 28.09.2010

Wielu ludzi, którzy doznali zranienia lub których zaufanie i pewność siebie zostały zniszczone, uważa trwanie w urazie za jedyną postawę umożliwiającą im dalsze życie. Wielu uważa, że przebaczając krzywdę, w jakiś sposób zaakceptowaliby ją, pomniejszyli jej znaczenie lub zwolnili winowajcę z wszelkiej odpowiedzialności. Nawet osoby, po których byśmy się tego nie spodziewali, przejawiają nieraz zadziwiającą niezdolność lub niechęć do przebaczania.

Jim McManus i Stephanie Thornton przyglądają się najróżniejszym aspektom postawy nieprzebaczania: jej przyczynom, symptomom i skutkom. Następnie, opierając się na świadectwach osób zmagających się z przebaczeniem oraz na słowach i przykładzie Jezusa, ukazują prawdziwie uzdrawiającą moc przebaczenia i podpowiadają czytelnikom jak ją odnaleźć.

Książka ta jest użyteczna dla wszystkich, którzy muszą zmierzyć się z przebaczeniem we własnym życiu, a także dla tych, którzy starają się pomóc innym uwierzyć, że przebaczenie jest możliwe.

O Autorach

O. Jim McManus, redemptorysta, jest rektorem St Mary's Centre of Spirituality (Maryjnego Centrum Duchowości) w szkockim Perth. Od trzydzistu lat zaangażowany w odnowę duchową, głosi kazania rekolekcyjne i misyjne, prowadzi kursy odnowy oraz warsztaty i seminaria poświęcone posłudze uzdrawiania. Jest autorem licznych książek.

Dr Stephanie Thornton, psycholog dyplomowana, członkini British Psychological Society, od trzydziestu lat bada ludzki umysł, sposoby rozumowania, wartości, postawy, emocje. Opublikowałą wiele książek i artykułów. Obecnie na emeryturze; będąc dyrektorem instytutu Psychologii w Sussex University przeszła na katolicyzm.

Odnaleźć przebaczenie. Perspektywy duchowe

Spis treści

Przedmowa
1. Zaproszenie do przebaczania
2. Przebaczenie a zemsta
3. Kształt przebaczenia
4. Przebaczenie z perspektywy naukowej
5. Przebaczenie jako proces
6. Przyjąć dar przebaczenia
7. Przebaczenie z perspektywy katolickiej
8. Przebaczenie w modlitwie
Nota o autorach

fragment książki

Przedmowa

Książkę o przebaczeniu napisaliśmy w celach duszpasterskich. Pragniemy, by była uzyteczna dla tych, którzy muszą się zmierzyć z przebaczeniem w swoim życiu, a także dla tych, któzy starają się pomóc innym uwierzyc, że przebaczenie jest dla nich możliwe.

Każdy z nas zmagał się kiedyś zapewne z problemem przebaczenia. Być może znamy ludzi o niekwestionowanej postawie moralnej, głębokiej wierze i duchowoci, którzy temu wyzwaniu nie umieli sprostać - a konsekwencje były straszliwe: rozbite rodziny, zerwane przyjaźnie, wieloletnie związki targane wzajemnymi pretensjami. osoby dobrze przygotowane - wyszkolone zawodowo lub ukształtowane religijnie - do stawienia czoła życiowym przeciwnościom nieraz wykazują zadziwiającą niezdolność do uporania się z kwestią przebaczenia.

Są dobrzy chrześcijanie, którzy porzucili modlitwę Ojcze nasz, ponieważ nie potrafią wypowiedzieć słów: "odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom". Są też tacy, którzy podczas Mszy świętej rozmyślnie nie przekazują znaku pokoju komuś, kto ich zranił. Chociaż nigdy nie próbowaliby godzić swoich przekonań moralnych lub religijnych z uporczywą skłonnością do kradzieży, w jakiś nadzwyczajny sposób godzą je z uporczywą odmową przebaczenia.

Niechęć do samej myśli o przebaczeniu wynika często z krzywdy, jaką nam wyrządzono. nasze zaufanie do bliskiej osoby zostało zniszczone i trwamy w urazie, bo inaczej nie moglibyśmy żyć dalej. Mamy serce nie twarde, lecz złamane. Zdarza się, że nawet osoby o wykształceniu teoloigicznym nie rozumieją natury i procesu przebaczenia. Sądzą, że przebaczają komuś, akceptujemy lub umniejszamy dokonane przez niego zło albo zwalniamy go z wszelkiej odpowiedzialności.

Jako autorzy zdajemy sobie sprawę, że chociaż przebaczenie jest centralnym elementem Ewangelii Jezusa Chrystusa, duchowni wszelkich wyznań mówią o nim z dziwną powściągliwością. Gdyby zapytać regularnie uczęszczających do kościoła: "kiedy ostatnio słyszeliście kazaniew całości poświęcone przebaczeniu, potrzebie przebaczania tym, kórzy was urazili?", odpowiedź brzmiałaby zapewne: "W ogóle nie pamiętam takiego kazania". Uważamy, że owo kaznodziejskie milczenie jest rezultatem stuletniego milczenia psychologów w odniesieniu do tej fundamentalnej postawy człowieka. Skoro zaś psychologowie pomijali ten temat, a nawet go lekceważyli, to i orientujący się w psychologii duszpasterze zaczęli się go wystrzegać. Nabrali przekonania, że nauka o przebaczeniu niejest Dobrą Nowiną dla osób głęboko zranionych.

Teraz jednak, kiedy psychologia zaczyna interesować się uzdrawiającą mocą przebaczenia, zarówno duszpasterze, jak i świeccy ewangelizatorzy mają wielką szansę szerzyć tę ewangeliczną naukę z nowym zapałem. Chcielibyśmy, by nasze badania nad naturą i procesem przebaczenia były dla nich zachętą i pomocą.

Natura przebaczenia

Zaczęliśmy rozważać Boży aspekt przebaczenia, a teraz przyjrzyjmy się ponownie aspektowi ludzkiemu. Czego przebaczenie od nas wymaga, ile będzie nas kosztowało? Jaką przyniesie nam korzyść? Co musimy zrobić, by przebaczyć lub zyskać przebaczenie?

Przebaczyć nie znaczy... zapomnieć

Trudności z przebaczeniem wynikają w dużej mierze stąd, że słowo „przebaczyć" uchodzi często za odpowiednik „puścić w niepamięć". My, ludzie, potrafimy zapomnieć wiele. Nie potrafimy jednak zapomnieć wszystkiego - i chyba nie leży to w naszym interesie. Czy matka może zapomnieć, że zamordowano jej dziecko? Czy porzucona żona może zapomnieć, że mąż ją opuścił? Czy naród może zapomnieć o zamachach terrorystycznych, które wstrząsnęły jego miastami, lub o zagładzie zgotowanej mu przez inny naród? Czy można zapomnieć choćby o tym, że ktoś próbował nadszarpnąć naszą reputację lub podważyć wartość naszej pracy? I czy można tak po prostu zapomnieć, jak okropnie potraktowaliśmy tę czy inną osobę?

Żadnej z tych spraw nie można zapomnieć i żadnej zapomnieć nie należy. Zdarzyły się - i powinniśmy je uhonorować, pamiętając o nich. Powinniśmy też uczyć się na własnych błędach, korzystać ze swoich doświadczeń, a to byłoby niemożliwe, gdybyśmy po prostu wymazali je z pamięci.

Przebaczyć znaczy... pogodzić się z rzeczywistością Możemy nie być w stanie zapomnieć o jakiejś krzywdzie, własnej lub cudzej, ale zawsze możemy ją przebaczyć. Zamiast: „to nie do wybaczenia", powinniśmy chyba mówić: „to nie do zapomnienia". Co więcej, musimy przebaczać nawet głębokie krzywdy, jeśli mamy zdrowo się rozwijać. Odmowa przebaczenia to odmowa wyzbycia się bólu, urazy, pretensji - wyzbycia się statusu ofiary - a wynikają z niej nieszczęścia i udręki duchowe. Jeśli nie potrafimy uwolnić się od urazy, zamykamy się w przeszłości, zastygamy w roli ofiary cudzego lub własnego niesprawiedliwego postępowania. Przebaczyć to nie zapomnieć, lecz pogodzić się z tym, co zaszło, wbudować to w swoje doświadczenie i żyć dalej. Właśnie: przebaczyć i żyć dalej, a nie puścić w niepamięć. Przebaczenie pozwala nam pamiętać bez goryczy, choćby smutek nigdy nas nie opuścił.

Przebaczyć nie znaczy... zwolnić winowajcę z odpowiedzialności

Przebaczając tym, którzy nas krzywdzą, wcale nie okazujemy tolerancji lub akceptacji dla ich postępowania. Bo jak moglibyśmy im przebaczyć, gdybyśmy najpierw nie uznali, że mamy coś do przebaczenia - że ci, którym przebaczamy, uczynili coś złego? Krytyczna ocena niesprawiedliwości jest nieodzownym elementem aktu przebaczenia.

Przebaczenie to postawa aktywna, wyraźne wskazanie wyrządzonej nam krzywdy i jasne stwierdzenie, że była ona czymś złym. Nie chodzi tu bynajmniej o „przymykanie oczu" i traktowanie winowajcy tak, jakby nic się nie zdarzyło; nie chodzi o udawanie, że niesprawiedliwość może nie była tak bardzo niesprawiedliwa, a zatem nie chodzi o jej akceptację. Prawdziwe przebaczenie mierzy się z realnością niesprawiedliwego czynu - i mierzy się z nią uczciwie.

Przebaczenie nie oznacza też, że „umarzamy" winę, darowując ją winowajcy. Każdy z nas odpowiada za swoje czyny i musi ponosić ich skutki; żyjemy w złożonym systemie społecznym, który nakłada na nas obowiązki, narzuca standardy postępowania. Przebaczenie nie usuwa winowajcy poza ten system, bo nie może: jest osobistą postawą wpływającą na zdrowie emocjonalne i duchowe jednostki, niezależną od zbiorowej woli, która formułuje normy społeczne. To, że przebaczyliśmy wyrządzoną nam krzywdę, nie podważa naszego prawa do przewidzianego za nią zadośćuczynienia. Jan Paweł II przebaczył tureckiemu zamachowcowi Mehmetowi Alemu Agcy, który próbował go zabić, nie prosił jednak, by wypuszczono Agcę na wolność. Przebaczenie to dar indywidualny. Kara więzienia była konsekwencją czynu Agcy wymaganą przez społeczeństwo.

Przebaczyć znaczy... zyskać wolność

Przebaczenie bynajmniej nie zwalnia winowajcy z odpowiedzialności za wyrządzoną krzywdę. To pokrzywdzona osoba zyskuje wolność dzięki przebaczeniu.

Zaatakowani, cierpimy. Cierpienie dotyka wielu dziedzin naszego życia: może głęboko zmienić nasz światopogląd, spowodować utratę wiary w siebie. Możemy doznawać bólu i strachu, oburzać się, że zostaliśmy tak okropnie potraktowani. Możemy żywić nienawiść, żądzę odpłacenia niesprawiedliwością za niesprawiedliwość. Wszystko to są naturalne reakcje osoby pokrzywdzonej - i właśnie one sprawiają, że trwanie w poczuciu krzywdy jest tak destrukcyjne.

Nie musimy pielęgnować poczucia krzywdy. Możemy potwierdzić własną indywidualność, wartość i siłę duchową; możemy odrzucić status ofiary. Taką moc ma przebaczenie: przebaczając, wyzbywamy się negatywnych emocji trapiących ofiarę niesprawiedliwości.

Przebaczenie uzdrawia każdą dziedzinę naszego życia: uzdrawia ciało, uwalniając je od szkodliwego napięcia fizjologicznego; uzdrawia umysł, zastępując destrukcyjne myśli konstruktywnymi; uzdrawia ducha, pozwalając wznieść się ponad wyrządzone nam zło.

Przebaczyć nie znaczy... pojednać się z winowajcą

Wiele osób sądzi, że prawdziwe przebaczenie polega na pojednaniu się i ponownym nawiązaniu relacji z winowajcą. Ten niesłuszny pogląd może poważnie osłabić chęć przebaczenia.

Pojednanie zakłada podjęcie relacji między winowajcą i pokrzywdzonym. Być może w idealnym świecie przebaczenie prowadziłoby do takiej sytuacji. Nasz świat jednak jest daleki od ideału. Niektórzy winowajcy nie chcą lub nie umieją żałować za swoje postępowanie, a nawet nie dostrzegają swojej winy. Pojednanie z osobą nieodczuwającą skruchy bywa ryzykowne lub po prostu nieosiągalne, a choćby winowajca wyrażał żal, nie zawsze jest wskazane, bo zainteresowanym osobom nieraz trudno jest zapomnieć o przeszłości lub ich charaktery stale wywołują problemy. Winowajca może też odrzucić propozycję pojednania. Pokrzywdzony nic na to nie poradzi.

Przebaczenie nie wymaga od nas narażania się na dalsze krzywdy ani wzięcia na siebie odpowiedzialności za postępowanie drugiego człowieka - a zatem nie wymaga pojednania. Uznają to wszystkie wielkie religie światowe.

Przebaczyć znaczy... być silnym

Przebaczenie nie jest łatwe. Rzadko bywa bezpośrednią odpowiedzią naszego serca na wyrządzone nam zło. Zemsta wydaje się dużo bardziej pociągająca! Mamy też skłonność do użalania się nad sobą, oskarżycielskiego pokazywania swoich ran, pielęgnowania w sobie poczucia krzywdy.

Próbując wznieść się ponad pragnienie zemsty i wyzbyć się potrzeby budzenia współczucia, mierzymy się z potężnymi emocjami. To właśnie jest cena przebaczenia, poświęcenie wymagające od nas odwagi, zaangażowania i siły, a nieraz i znacznego trudu - trudu zrozumienia winowajcy, trudu konstruktywnego spojrzenia na świat, taki, jaki jest po doznanej przez nas szkodzie, trudu pogodzenia się z żalem za światem, jaki istniał przedtem.

Przebaczyć nie znaczy... wypełnić narzucony nam obowiązek moralny

Choćby nasza religia zachęcała nas gorąco, byśmy przebaczali naszym winowajcom, przebaczenie nie jest moralnym obowiązkiem narzuconym nam z zewnątrz. Co więcej, przebaczenie płynące z poczucia moralnego obowiązku może być trudne i szkodliwe. Przekonani, że musimy przebaczyć komuś, kto nas skrzywdził, prawdopodobnie ofiarujemy mu marne przebaczenie, czystą formalność, słowa „Przebaczam ci", które pozostaną puste, jeśli nie będą odzwierciedlać szczerego pragnienia - pragnienia zakorzenionego w czymś głębszym niż obowiązek.

Wielu z nas kiedyś zapewne powiedziało komuś, że mu przebacza -bo uważaliśmy przebaczenie za właściwą postawę lub ustąpiliśmy pod naciskiem innych, czuliśmy jednak w skrytości ducha, że nie jest to prawdziwe przebaczenie. Takie udawane przebaczenie bywa szkodliwe dla „przebaczającego", ponieważ spycha potężne emocje w głąb świadomości, gdzie fermentują dalej, i w gruncie rzeczy nie przynosi ulgi od gniewu i urazy. Udawane przebaczenie bywa też szkodliwe dla tego, komu „przebaczono", prowadzi bowiem do niejasnych relacji i fałszywego pojednania, w którym to, co ma uchodzić za współczucie, maskuje subtelne ataki.

Prawdziwe przebaczenie ma charakter osobisty i nie może być narzucone z zewnątrz. Odzwierciedla osobowość i siłę przebaczającego -cechy niezależne od woli innych ludzi i od nakazów religijnych. Prawdziwe przebaczenie to życiodajne prawo, którego nikt nie może nas pozbawić, a nie nałożony na nas uciążliwy obowiązek. Tylko prawdziwe przebaczenie nas wyzwala.

Przebaczyć znaczy... podjąć decyzję o przebaczeniu

Mamy niezbywalne prawo przebaczyć, niezbywalne prawo wyzbyć się żalu i cierpienia, nienawiści i urazy. Nie musimy znosić tych negatywnych emocji przez całe lata tylko dlatego, że ktoś nas zranił! Łaska przebaczenia uzdrawia nas i przywraca nam wiarę w siebie. Mamy absolutne prawo do tego uzdrowienia. Nikomu nie wolno nam go odbierać. Jeśli ktoś nas skrzywdzi, mamy prawo nie pozwolić, by ta krzywda zatruła nam resztę życia.

Psycholog Gerard Jampolsky pisze: „Z perspektywy Miłości i Ducha przebaczenie to gotowość do wyzbycia się bolesnej przeszłości. To decyzja, że dłużej nie będziemy cierpieć, że uzdrowimy swoje serce i duszę. To postanowienie, że dłużej nie będziemy cenić nienawiści i gniewu, a także wyzbycie się chęci zranienia drugiej osoby lub siebie z powodu czegoś, co należy już do przeszłości.

To gotowość do otworzenia oczu na światło w innych ludziach, zamiast osądzania ich i potępiania" . Podobny nacisk na kwestię decyzji i gotowości znajdujemy w książce Roberta Enrighta i Johna Northa: „Przebaczenie to gotowość do porzucenia prawa do urazy, negatywnego osądu i obojętności wobec osoby, która niesprawiedliwie nas skrzywdziła, i zarazem pielęgnowanie wobec niej niezasłużonego współczucia, wielkoduszności, a nawet miłości" .

Przebaczenie zaczyna się od gotowości do tego, by przebaczyć. Być może najpierw pojawi się zaledwie chęć przebaczenia lub tylko żal, że nie potrafimy o przebaczeniu nawet pomyśleć. Owo pragnienie, lub pragnienie pragnienia, otwiera nam drogę do odkrycia, jak przebaczać. Bez niego prawdziwe przebaczenie jest niemożliwe.